Կապուտիկյանի մասին

Սիլվա Բարունակի Կապուտիկյանը ծնվել է 1919 թ. հունվարի 20-ին Երևանում` Վանից գաղթած և Երևանում ընտանիք կազմած տարագիրների հարկի տակ: Հայրը` Վանում ճանաչված դաշնակցական գործիչ, ուսուցիչ և խմբագիր Բարունակ Կապուտիկյանը, մահացել է դստեր ծննդից 3 ամիս առաջ խոլերայի համաճարակից: Ապագա բանաստեղծուհինմեծացել է մոր և տատի խնամքի տակ, ունեցել դժվար մանկություն, հիշողություններ ամբարել գաղթականներով բնակեցված իրենց թաղից:1937 թթ. գերազանց առաջադիմությամբ ավարտել է Երևանի ցուցադրական (այժմ` Նիկոլ Աղբ ալյանի անվան) դպրոցը:1933 թ. դեկտեմբերի 24-ին “Պիոներ կանչ” թերթում լույս է տեսել նրա 1-ին բանաստեղծությունը`“Պատասխան Թումանյանին” վերնագրով:1941 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը:1949-50 թթ. սովորել է Մոսկվայում, ավարտել Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի բարձրագույն դասընթացը:1941 թ.-ից Հայաստանի գրողների միության անդամ էր:1948 թ. ընդունվել է ԽՍՀՄ կոմունիստական կուսակցության շարքերը:1945 թ. լույս է տեսել “Օրերի հետ” բանաստեղծությունների 1-ին ժողովածուն, այնուհետև հրատարակել է 60-70 գիրք` բանաստեղծություններ և արձակ` հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, վրացերեն, լիտվերեն, ուկրաիներեն, թուրքերեն և այլ լեզուներով:1952 թ. “Իմ հարազատները” բանաստեղծությունների ժողովածուի համար արժանացել է ԽՍՀՄ, իսկ 1988 թ.` ՀԽՍՀ պետական մրցանակներին, նույն թվականին ստացել նաև իտալական “Նոսիդիե” կոչվող գրական մրցանակը:Ունի մանկական ստեղծագործությունների մոտ 40 հրատարակություն` հայերեն, ռուսերեն, նախկին ԽՍՀՄ շատ ժողովուրդների լեզուներով:1962 թ.-ից եղել է Լիբանանի, Սիրիայի, Եգիպտոսի, Եթովպիայի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Հարավային Ամերիկայի երկրների, Գերմանիայի, Ավստրիայի, Իրանի, Երուսաղեմի սփյուռքահայ գաղթօջախներում և իր հիշողություններն այդ ամենի մասին ամփոփել ուղեգրություններում, որոնցից բացառիկ են “Քարավանները դեռ քայլում են”, “Խճանկար հոգու և քարտեզի գույներից”, “Քարավանները հեռանում են”, “Իմ կածանը աշխարհի ճանապարհներին” գրքերը, որոնք թարգմանվել են այլ լեզուներով:Ուշագրավ են նաև Կապուտիկյանի կատարած բանաստեղծական արժեքավոր թարգմանությունները ռուս, անգլիացի, ամերիկացի, ֆրանսիացի, իսպանացի, գերմանացի, նորվեգացի, ուկրաինացի, լիտվացի, պարսիկ հեղինակներից:Կյանքի վերջին տարիներին Կապուտիկյանը մեծ աշխատանք է կատարել հրապարակագրության ոլորտում: Այս ժանրի նրա գործերն ամփոփված են “Իմ ժամանակը”, “Չեմ կարող լռել”, “Վերջին զանգ” գրքերում, իսկ 1997 թ. լույս տեսած “Էջեր փակ գզրոցներից” վերնագրով 700 էջանոց գիրքը մի ինքնատիպ հաշվետվություն է երկրի հասարակական կյանքին բերած իր սեփական մասնակցության մ ասին:Կապուտիկյանը Խորհրդային Միության, Հայաստանի Հանրապետության, Աջարիայի Ինքնավար Հանրա պետության պետական, Ավ. Իսահակյանի անվան, իտալական “Նոսիդե” գրական մրցանակների դափնեկիր է: Արժանացել է Հայաստանի և Վրաստանի արվեստի վաստակավոր գործչի, Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումներին,1998 թ. Քեմբրիջի միջազգային աշխարհագրական ինստիտուտի կողմից ստացել “Տարվա կին” տիտղոսը:Պարգևատրվել է բազմաթիվ մեդալներով ու շքանշաններով, որոնցից են երկու “Պատվո նշան”, “Աշխատանքային կարմիր դրոշի”, “Ժողովուրդների բարեկամության”, “Հոկտեմբերյան հեղափոխության” շքանշանները, ԼՂՀ “Մայրական ե րախտագիտություն” մեդալը:Կապուտիկյանը նաև եղել է`ԽՍՀՄ գրողների միության նախագահության անդամ,Սփյուռքի հետ մշակութային կապերի կոմիտեի նախագահության անդամ,ՀՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս,“Աշխարհի ժողովուրդների հոգևոր միասնության”, Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիաների անդամ:Ընտրվել է`ՀՍՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր,ԽՍՀՄ գրողների միության նախագահության անդամ:Մահացել է 2006 թ. օգոստոսի 25-ին: Գերեզմանը գտնվում է Երևանի Կոմիտասի անվան Պանթեոնում , որտեղ ամեն տարվա սեպտեմբերի վերջին շաբաթ օրը կազմակերպվում է նրա անվան պոեզիայի օր:2009 թ. հունվարի 20-ին ի նշանավորումն ՍիլվաԿապուտիկյանի ծննդյան 90-ամյակի ՀՀ կառավարության որոշմամբ նրա ապրած տանը բացվել է բանաստեղծուհու տուն-թանգարանը (հասցեն` Երևան, Ս. Կապուտիկյան փողոց (սկ իզբը` Բաղրամյան-Դեմիրճյան խաչմերուկից), շ. 1, 2-րդ մուտք, 4-րդ հարկ, բն. 26):